Rok 1989 to czas zwycięstwa pokojowych rewolucji, które ogarnęły kraje europejskie za żelazną kurtyną, czas nadziei na zjednoczenie Europy i wspólną europejską przyszłość. Dla krajów bloku wschodniego – w tym Polski – wraz z obaleniem reżimu komunistycznego na drodze pokojowego samowyzwolenia rozpoczął się „powrót do Europy”. Wywalczone swobody i prawa obywatelskie stały się fundamentem budowania demokracji, dobrobytu i odzyskiwania europejskiej tożsamości.

Proces jednoczenia Europy nie jest ani prosty, ani zakończony. Pięć lat po rozszerzeniu Unii Europejskiej nadal częściej mówimy o „starej” i „nowej” Europie niż o wspólnej europejskiej tożsamości. Rozszerzenie – przesuwając granice obszaru politycznej i gospodarczej stabilności w Europie – nie objęło wszystkich europejskich państw. Poza granicami Unii pozostają m.in. Ukraina i Gruzja oraz państwa bałkańskie, które od wielu lat czekają na szczęśliwy finał ich starań o członkostwo. 

Kontynuując refleksję nad współczesną Europą, zapoczątkowaną w publikacji „Rok 1968 -40 lat później. Marzenie o wykonalności zmiany” tym razem autorzy i autorki publikacji podejmują próbę oceny przemian minionego dwudziestolecia. Pytania: Jak wypada porównanie wizji „powrotu do Europy” z rzeczywistością? – oraz – Jakie granice zniknęły, a jakie podziały pozostają nadal wyzwaniem dla Europy? – są motywem przewodnim publikacji.

Publikacja do pobrania w języku polskim (pdf, 266 str., 2 MB), w języku angielskim (pdf, 129 str, 2,6 MB) oraz niemieckim (pdf, 141 str., 2,7 MB).