Jednym z ważniejszych zadań stojących przed Unią Europejską jest budowanie społeczeństwa opartego na pluralizmie, niedyskryminacji, tolerancji, sprawiedliwości, solidarności oraz równości kobiet i mężczyzn. Od kilkudziesięciu lat, między innymi za sprawą ruchów działających na rzecz praw kobiet i mniejszości, wzmacniane jest ustawodawstwo unijne zwalczające dyskryminację (w tym celu wprowadzane są odpowiednie dyrektywy). Niestety, to, co uderza jednak, to coraz bardziej widoczne rozbieżności między prawnym systemem ochrony wartości deklarowanych w dokumentach unijnych a faktyczną sytuacją w różnych państwach członkowskich UE. Mimo iż Unia podejmuje kolejne inicjatywy, które mają skuteczniej zabezpieczać przed dyskryminacją (np. powołanie Europejskiej Agencji Praw Podstawowych czy Europejskiego Instytutu ds. Równości Płci), nacjonalizm i ksenofobia są wciąż silne zarówno w nowych, jak i starych państwach UE. Wydaje się zatem, że dotychczasowa strategia działania Unii Europejskiej i wypracowane instrumenty nie wystarczają do efektywnego wdrożenia propagowanych wartości. Jeśli tak, to rodzi się pytanie: czy Europa pozostanie bezradna wobec odśrodkowych, wstecznych tendencji w niektórych krajach członkowskich, kwestionujących zasadność polityki poszanowania różnorodności i respektowania praw mniejszości?

Próbę odpowiedzi na to oraz wiele innych pytań podjęło Przedstawicielstwo Fundacji im. Heinricha Bölla w Polsce, które 20 listopada 2007 roku zorganizowało w Warszawie konferencję pt. „Europa różna, ale czy równa?”. Celem konferencji, przygotowanej w ramach Europejskiego Roku Równych Szans dla Wszystkich, była analiza skuteczności instrumentów unijnych służących ochronie wartości deklarowanych przez UE. W dwóch panelach dyskusyjnych, zatytułowanych odpowiednio: „Europa bez szans na równość?” oraz „Różnorodność wobec homogeniczności”, wzięli udział goście z Polski i zagranicy – przedstawiciele i przedstawicielki instytucji unijnych, think tanków i organizacji społecznych (Open Society Institute, European Women’s Lobby, Women’s Studies na Uniwersytecie w Dortmundzie, Instytut Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego). W pierwszej części spotkania panelistki z zagranicy starały się opowiedzieć, jak państwa, które reprezentowały, a więc Irlandia, Czechy czy Niemcy, radzą sobie z różnorodnością i czy prowadzone są w ich krajach skuteczne polityki antydyskryminacyjne. Druga część konferencji poświęcona była przede wszystkim dyskusji nad zagadnieniami dotyczącymi Polski; zaproszeni goście skupili się głównie na wyzwaniach, wobec których stoi tak jednolite i nierówne społeczeństwo jak polskie.

W konferencji uczestniczyły osoby reprezentujące różne środowiska: przedstawiciele i przedstawicielki organizacji pozarządowych feministycznych i działających na rzecz praw człowieka i mniejszości (m.in. Amnesty International, Kampania Przeciw Homofobii, Fundacja Feminoteka), decydentki i decydenci polityczni różnego szczebla (m.in. Ministerstwo Szkolnictwa Wyższego), ekspertki i eksperci ze środowisk naukowych (m.in. z Instytutu Polityki Społecznej UW, Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, Szkoły Głównej Handlowej), mediów.

Ze względu na to, że problematyka różnorodności i zarządzania różnorodnością jest w Polsce stosunkowo mało znana, niewykluczone jest w przyszłości podjęcie tej problematyki w postaci analizy/ researchu lub zorganizowania debaty.

Więcej na temat debaty w relacji i zaproszeniu.